Mijn kat miauwt ’s nachts: waarom, en wat kun je doen?
Katten zijn doorgaans actiever bij zonsopgang en zonsondergang, maar nieuw of heel luid miauwen ’s nachts kan ook komen door honger, bronst, pijn of leeftijd. Dit zijn de mogelijke oorzaken, wat helpt en wanneer je naar de dierenarts gaat.
1. Is het normaal dat een kat ’s nachts miauwt?
Een deel van die onrust is natuurlijk. Cats Protection, een Britse organisatie voor kattenwelzijn, zegt dat katten doorgaans actiever zijn bij zonsopgang en zonsondergang, en VCA, een Amerikaans netwerk van dierenklinieken, voegt eraan toe dat ze dan normaal gesproken het meest jagen en verkennen. Een kat die laat in de avond of heel vroeg in de ochtend onrustig is, speelt of aandacht vraagt, is dus niet vreemd.
Waar je op moet letten, is een verandering. Cats Protection merkt op dat sommige medische aandoeningen katten ’s nachts wakker maken, overmatig laten roepen of onrustig en gedesoriënteerd maken. En miauwen heeft niet één oorzaak: VCA noemt aandachtvragend gedrag, seksueel gedrag (bronst, katers), spel en medische problemen.
2. Oorzaken die met routine en gedrag te maken hebben
Eerst honger. De ASPCA, een Amerikaanse dierenbeschermingsorganisatie, merkt op dat de meeste katten graag eten en rond etenstijd behoorlijk veeleisend kunnen zijn. Cats Protection vraagt zich af of je kat wakker wordt van de honger en stelt kleinere, regelmatigere maaltijden overdag voor om honger te voorkomen.
Dan een te rustige dag. Cats Protection raadt veel spel overdag aan om overtollige energie kwijt te raken. VCA wijst erop dat veel eigenaren overdag op werk of school zijn en dat de kat die uren dan rustend kan doorbrengen; VCA raadt aan na te gaan of de kat overdag genoeg sociaal contact en spel krijgt.
Dan de bronst, bij een kat die niet is gesteriliseerd of gecastreerd. De ASPCA legt uit dat poezen janken om te laten weten dat ze paringsbereid zijn en katers om bij hen te komen, en dat de beste manier om overmatig miauwen door de bronst te verminderen is de poes te laten steriliseren; VCA zegt dat steriliseren of castreren dit geluid moet helpen verminderen bij katers en poezen die dat nog niet hebben gehad.
3. Medische oorzaken die je moet uitsluiten
Is je kat van middelbare leeftijd of ouder, dan raadt VCA een dierenartsonderzoek aan om mogelijke medische oorzaken uit te sluiten, zoals pijn, een hormonale stoornis of hoge bloeddruk. Volgens de ASPCA krijgen katten met de leeftijd vaker een overactieve schildklier en nierziekte, en beide kunnen overmatig miauwen veroorzaken; veel ziekten kunnen een kat ook ongewoon hongerig, dorstig, onrustig of prikkelbaar maken.
Het Cornell Feline Health Center, het kattengezondheidscentrum van Cornell University, merkt op dat nachtelijk roepen relatief vaak voorkomt bij katten met een overactieve schildklier of hoge bloeddruk. Volgens VCA laat een kat met buikpijn of pijnlijke gewrichten, of een kat die gewond is, zich vaak horen, en oudere katten, die vaak slechter horen, kunnen ’s avonds harder miauwen.
Geef je kat geen standje: Cats Protection wijst erop dat een kat die je wakker maakt misschien probeert te zeggen dat die zich niet goed voelt. Is het miauwen nieuw, plotseling of gepaard met andere veranderingen, vraag dan eerst een dierenarts om advies voordat je de routine aanpast.
4. Een oudere kat die ’s nachts miauwt
Met de leeftijd kunnen cognitieve problemen de slaap verstoren. Cornell beschrijft een cognitieve disfunctie waarvan de tekenen duidelijk merkbaar worden bij katten van 10 jaar en ouder: veranderde slaap-waakritmes, desoriëntatie in de ruimte, plassen en poepen buiten de kattenbak en schijnbaar spontane aanvallen van luid roepen, vaak midden in de nacht. VCA voegt toe dat deze katten op elk uur kunnen janken.
Deze tekenen kunnen ook van andere gezondheidsproblemen komen, zoals een overactieve schildklier, hoge bloeddruk, artrose of nierziekte: Cornell raadt aan die eerst met je dierenarts uit te sluiten en adviseert regelmatige controles om gezondheidsproblemen vroeg op te sporen. Voor het dagelijks leven noemt Cornell makkelijk bereikbare kattenbakken met lage randen, indien nodig hellingen, en het vermijden van een ander dier dat stress zou kunnen geven. VCA stelt een eenvoudig nachtlampje voor een oudere kat met verminderd zicht voor.
5. De routine aanpassen: spel en maaltijden aan het eind van de dag
Bij een kat die de hele nacht miauwt, zegt VCA dat je eerst moet proberen het ritme van de kat te verschuiven, zodat die overdag en ’s avonds wakker en actief blijft: eten, spel, genegenheid en aandacht ’s ochtends en ’s avonds, en geen dutjes in de avond. Een speelsessie aan het eind van de dag, afgesloten met een snoepje of een maaltijd zoals aan het einde van een jacht, past daarbij; de Ontario SPCA raadt aan speelsessies altijd met een snoepje of een maaltijd af te sluiten.
Wat de maaltijden betreft stelt VCA kleinere maar vaker voor, eventueel deels in speelgoed waarmee de kat naar voer moet zoeken, en elke dag nieuwe dingen om te verkennen. Voor de nacht zelf zijn de bronnen het niet eens: VCA raadt af ’s nachts voer te geven omdat dat de kat wakker houdt, maar noemt voor een kat die het grootste deel van de nacht slaapt en heel vroeg wakker wordt voor eten een voerautomaat in de kamer die om 5 uur ’s ochtends voer geeft; Cats Protection stelt zelf een automatische voerbak voor die ’s nachts of vroeg in de ochtend opengaat. De ASPCA raadt aan op vaste tijden te voeren, zodat de kat leert dat om voer vragen op andere momenten geen zin heeft.
6. Als de kat miauwt: wat je wel en niet doet
Voor een kat die iets vraagt, zegt VCA dat negeren van het miauwen de beste oplossing is, zodat de kat er niets mee wint: nooit voer, aandacht of spel wanneer de kat miauwt, en elke aandacht versterkt het gedrag. VCA geeft toe dat dit op den duur moeilijk vol te houden is. De ASPCA raadt aan de neiging te weerstaan om te schreeuwen: zelfs boze aandacht blijft aandacht.
Straf nooit fysiek: VCA schrijft dat fysieke straf nooit bij katten mag worden gebruikt, omdat die angst en onzekerheid tegenover jou kan veroorzaken. De ASPCA voegt toe dat een standje geven of slaan waarschijnlijk geen blijvend effect heeft op het miauwen en de kat bang voor je kan maken.
Blijft de kat je ’s nachts storen, dan noemt VCA de mogelijkheid de kat buiten de slaapkamer te houden, zo ver mogelijk buiten gehoorsafstand, met een comfortabele slaapplek en een kattenbak.
7. Wanneer ga je naar de dierenarts?
Vraag een dierenarts om advies als je kat van middelbare leeftijd of ouder is, of zodra je een gedragsverandering opmerkt: VCA raadt aan direct te handelen bij de eerste veranderingen, omdat een vroege diagnose (schildklier, nieren, artrose of andere aandoeningen) tot een effectievere behandeling kan leiden. Veranderingen die je moet melden: nieuw miauwen, desoriëntatie, plassen of poepen buiten de kattenbak, ongewone honger of dorst, onrust.
Kom je echt niet meer aan slapen toe, dan raadt Cats Protection aan naar je dierenarts te gaan voor een verwijzing naar een gekwalificeerde kattengedragsdeskundige.
Deze gids is informatief en vervangt het advies van een dierenarts niet. Twijfel je of verandert je kat plotseling, raadpleeg dan je dierenarts.