Verveelt mijn kat zich? Tekenen herkennen en je kat bezighouden

1. Kan een kat zich echt vervelen?

Over verveling bij een kat spreken we meestal wanneer de kat te weinig kansen heeft om natuurlijk gedrag te tonen: jagen, klimmen, verkennen, krabben. Volgens de richtlijnen van de AAFP en de ISFM uit 2013, twee organisaties van dierenartsen die gespecialiseerd zijn in katten, kan het ontnemen van kansen om zich als roofdier te gedragen leiden tot obesitas, verveling en frustratie.

Een binnenkat heeft niets om achterna te zitten: de maaltijden komen in de voerbak. Toch verdwijnt de jachtdrang niet als een kat goed gevoed is. International Cat Care wijst erop dat de motivatie om te jagen maar gedeeltelijk met honger samenhangt.

Verveling is geen medische diagnose: wat je ziet (miauwen, krabben, snacken) kan ook andere oorzaken hebben. In de volgende onderdelen gaat het daarom over mogelijke tekenen, niet over zekerheden.

2. Welke tekenen kunnen op verveling wijzen?

Cats Protection, een Britse organisatie voor kattenwelzijn, noemt als mogelijke tekenen: heel vaak dolle rondjes (de “zoomies”), meer slaap dan normaal, miauwen om aandacht, ijsberen, overmatig likken, te veel eten, beschadigd meubilair of agressie tegen mensen of andere dieren.

Geen van deze tekenen bewijst op zichzelf verveling. Af en toe een stuk dolle rondjes is normaal; het gaat erom hoe vaak het gebeurt (bijvoorbeeld elke dag) of om een duidelijke verandering ten opzichte van de gewoontes van je kat. Veel slapen is op zich niet verdacht: een kat slaapt doorgaans 12 tot 18 uur per dag.

3. Denk eerst aan de gezondheid voordat je aan verveling denkt

Hetzelfde gedrag kan voortkomen uit pijn, ziekte of stress. Cats Protection raadt aan om bij elke gedragsverandering eerst de dierenarts te raadplegen, om een medische oorzaak uit te sluiten. Een kat die duidelijk meer slaapt dan voorheen, zich vaker verstopt of minder eet, verdient ook een dierenartsbezoek.

Dat geldt ook als je kat zich lijkt te vervelen maar niet wil spelen: een gezondheidscheck kan een probleem aan het licht brengen dat je niet ziet. De ideeën hieronder blijven nuttig, maar ze vervangen dat advies niet.

4. Jachtspel: de eerste reflex

Interactief spel betekent dat je een hengelspeeltje (een stok met een veertje of een klein knuffeltje aan het uiteinde) beweegt zoals een prooi zou doen: het speeltje rent in een rechte lijn, stopt, verstopt zich en vertrekt opnieuw. De AAFP en de ISFM raden aan het speeltje van de kat weg te laten vliegen of vluchten en de kat het daarna te laten vangen, om een vangst na te bootsen.

Meerdere korte sessies zijn beter dan één lange: Cats Protection stelt dat de meeste katten genoeg hebben aan korte sessies van een paar minuten, meerdere keren per dag, en de Ontario SPCA raadt sessies van 5 tot 10 minuten aan. Sluit af met een klein snoepje of de maaltijd, zoals aan het einde van een jacht, en berg het hengelspeeltje daarna buiten bereik op.

• Spelen met je kat: hoe lang en hoe

5. Laat je kat naar eten zoeken

Voor een binnenkat kan de maaltijd een jachtmoment worden. De AAFP en de ISFM raden aan voer op meerdere plekken te verstoppen, een paar brokjes te gooien om achterna te zitten, of voerpuzzels en voerbakken met timer aan te bieden, die kleine, frequente maaltijden stimuleren. Een kartonnen wc-rol of een eierdoos kan dienen als zelfgemaakte voerpuzzel.

Neem dit voer uit de dagelijkse portie: International Cat Care wijst erop dat meer voer de jachtdrang niet vermindert en het risico op gewichtstoename vergroot.

6. De omgeving afwisselen, zonder per se iets te kopen

Wissel regelmatig van speelgoed: de AAFP en de ISFM raden aan het speelgoed te laten roteren, om gewenning en verveling te voorkomen. VCA, een Amerikaans netwerk van dierenklinieken, stelt voor er maar 4 of 5 tegelijk tevoorschijn te halen en ze wekelijks te wisselen; dat is slechts een richtlijn, die je aanpast aan de interesse van je kat.

Een kartonnen doos, een prop papier of een verstopt speeltje dat je kat moet terugvinden kost bijna niets. Houd toezicht op deze geïmproviseerde spelletjes en haal alles weg wat rafelt of wat je kat zou kunnen inslikken. Een verhoogde plek (plank, krabpaal) vergroot de ruimte en laat je kat de omgeving overzien (AAFP en ISFM); Cats Protection stelt ook een zitplek in de vensterbank voor om naar buiten te kijken.

• Hoe laat je het speelgoed van je kat roteren?
• Kattenkruid (catnip) voor katten: effecten en voorzorgen

7. Lost een tweede kat het probleem op?

Niet automatisch. Cats Protection wijst erop dat katten solitaire dieren zijn die niet per se met een andere kat willen spelen, en dat een andere kat in huis veel stress kan veroorzaken. De AAFP en de ISFM geven aan dat een nieuwe kat geleidelijk aan de katten in huis moet worden voorgesteld.

Blijft je kat ondanks deze veranderingen onrustig, verwondt de kat zichzelf (likken tot de vacht eraf is, krassen) of maakt het gedrag je ongerust, vraag dan advies aan je dierenarts, die je kan doorverwijzen naar een gedragsspecialist.