Kat die aan meubels krabt: waarom, en wat kun je doen?

1. Krabben is normaal en noodzakelijk

Een kat die aan de bank krabt, is niet stout. International Cat Care, een liefdadigheidsorganisatie die werkt aan een kattenvriendelijke wereld, schrijft dat krabben normaal en noodzakelijk gedrag is: je kunt het niet stoppen, en dat hoor je ook niet te willen, maar je kunt de kat wel aanmoedigen om aan een oppervlak te krabben dat daarvoor bedoeld is. Cats Protection, een Britse organisatie voor kattenwelzijn, voegt toe dat een kat die binnen begint te krabben daarmee niet stout is.

De redenen zijn divers. International Cat Care noemt het gezond houden van de klauwen, het trainen van de spieren van de voorpoten en de wervelkolom, en territoriale communicatie of markeren; wanneer katten de klauwen naar beneden over een oppervlak trekken, verwijderen ze de buitenste hoornlaag van de klauw en komen er scherpe nieuwe oppervlakken tevoorschijn. Cats Protection voegt toe dat geurklieren tussen de voetkussentjes een geur achterlaten op de oppervlakken waaraan katten krabben. VCA, een Amerikaans netwerk van dierenklinieken, schrijft dat de belangrijkste reden misschien is om het territorium te markeren, en de ASPCA, een Amerikaanse dierenbeschermingsorganisatie, dat katten ook krabben tijdens het spelen en tijdens het uitrekken.

Zonder aantrekkelijk oppervlak binnen is schade waarschijnlijk: ook als de hoeveelheid krabben normaal is voor je kat, waarschuwt International Cat Care dat meubels, behang of tapijt er waarschijnlijk onder lijden. De ASPCA vat de beste aanpak samen: probeer niet te voorkomen dat de kat krabt, maar leer de kat waar en waaraan er gekrabd mag worden, door geschikte oppervlakken en voorwerpen aan te bieden, zoals krabpalen.

2. Waar krabt de kat, en waaraan?

Katten krabben vaak na het slapen. International Cat Care raadt aan de krabpaal te plaatsen waar je kat veel tijd doorbrengt, bij voorkeur bij de favoriete slaapplek, en Cats Protection doet dezelfde suggestie, omdat katten zich bij het wakker worden vaak uitrekken en krabben. VCA voegt toe dat katten trots willen krabben waar het gezin de meeste tijd doorbrengt, en beveelt een centrale plek aan, met minstens één krabpaal vlak bij de slaapplek.

Het oppervlak is even belangrijk als de plek. International Cat Care legt uit dat elke kat voorkeuren heeft voor het soort oppervlak en voor verticaal of horizontaal krabben, en dat je bij beschadiging een alternatief moet bieden dat een vergelijkbare ervaring geeft: als je kat op een bepaalde hoogte aan structuurbehang krabt, moet het alternatief verticaal zijn, met een vergelijkbare structuur en richels, en de kat laten uitrekken tot dezelfde hoogte. VCA geeft hetzelfde advies: bekijk de bekraste oppervlakken en bekleed de krabpaal met een materiaal dat lijkt op wat je kat blijkt te verkiezen.

Sommige katten krabben horizontaal. International Cat Care merkt op dat veel katten de onderste traptrede uitkiezen en liggend krabben; stukken oud tapijt of grote voorwerpen bekleed met tapijt bij de trap kunnen dan als alternatief worden aangeboden. Cats Protection stelt eveneens een krabmat voor katten die liever horizontaal krabben, zoals katten die aan tapijt en trappen krabben.

3. Een krabpaal kiezen die past

Eerst hoogte en stabiliteit. Cats Protection beveelt een krabpaal aan die hoog genoeg is om op volle lengte te krabben, met een zware, stabiele voet zodat de paal tijdens het gebruik niet wiebelt of omvalt. VCA beschrijft een paal die hoog genoeg is om op de achterpoten, met gestrekte voorpoten, te krabben, en stevig genoeg om niet om te vallen. International Cat Care waarschuwt dat sommige producten te licht zijn of niet aan een stevig oppervlak kunnen worden bevestigd: katten vinden ze misschien niet fijn, omdat ze te weinig weerstand bieden en tijdens het gebruik kunnen verschuiven. De organisatie voegt toe dat het tijd is voor een hogere paal als je volwassen kat als kitten een lage paal kreeg.

Qua materiaal geven de bronnen meerdere opties: panelen van sisaltouw, schors of golfkarton (International Cat Care); sisal, een stuk stof van een oude stoel of zelfs kaal hout, waarbij veel katten een los geweven materiaal verkiezen waarin de klauwen kunnen haken en scheuren (VCA); karton, tapijt, hout, sisal of stoffering (ASPCA). Cats Protection merkt op dat een verticaal weefsel de kat helpt de klauwen naar beneden te halen.

Elke kat heeft eigen voorkeuren. De ASPCA raadt aan een keuze aan krabpalen met verschillende eigenschappen en oppervlakken aan te bieden, want sommige katten verkiezen horizontale palen en andere verticale of schuine, en daarna, zodra de voorkeur bekend is, meer palen van dat soort op verschillende plekken te zetten. In een huishouden met meerdere katten beveelt International Cat Care één krabpaal per kat aan, plus één extra voor de keuze, op verschillende plekken; Cats Protection schrijft dat elke kat een eigen krabpaal hoort te hebben, op een andere plek om conflicten te vermijden.

4. De krabpaal neerzetten en laten gebruiken

Zet de krabpaal waar je kat al krabt. International Cat Care illustreert het advies met een krabpaal naast het bekraste deel van de bank, om het gedrag om te leiden naar een gewenste plek. VCA raadt aan de toegang tot het bekraste meubel te blokkeren met de krabpaal zelf, tegen de oude krabsporen aan, en de paal daarna geleidelijk te verschuiven naar de plek waar de paal blijft staan. Cats Protection zegt eveneens de paal naast de bekraste plek te zetten en geleidelijk te verplaatsen zodra de kat de paal gebruikt.

Maak de kat nieuwsgierig. International Cat Care stelt een eenvoudig jachtspelletje met een hengelspeeltje rond de voet van de krabpaal voor: zodra de klauwen het oppervlak raken, is dat vaak voldoende om verder gebruik aan te moedigen. De organisatie stelt ook voor lekkers rond of op de paal te leggen, of de kat bij gebruik te belonen met een lekkertje of vriendelijke woorden. Cats Protection stelt voor kattenkruid van goede kwaliteit op de paal te wrijven of er een paar stukjes kattenvoer op te leggen, en de kat te prijzen wanneer die aan de paal krabt en te negeren wanneer die aan ongewenste voorwerpen krabt.

Cats Protection stelt ook voor weinig en vaak met je kat te spelen, verspreid over de dag; dat kan helpen om de energie weg te leiden van het krabben. En bewaar de favoriete krabpaal, ook als die er haveloos uitziet: de ASPCA merkt op dat katten gerafelde en gescheurde voorwerpen verkiezen en dat gebruikte palen aantrekkelijk zijn omdat ze vertrouwd ruiken en eruitzien.

• Spelen met je kat: hoe lang en hoe

5. De meubels beschermen in de tussentijd

Maak het meubel minder aantrekkelijk zolang de krabpaal nog niet is ingeburgerd. Cats Protection stelt dik, glanzend plastic voor, dat onaantrekkelijk is om aan te krabben, tot al het krabben naar de krabpalen wordt geleid; daarna haal je het geleidelijk weg. International Cat Care noemt een dikke, zware deken of eenzijdig klevende plasticfolie; VCA plastic, een los gedrapeerd stuk stof, aluminiumfolie of dubbelzijdig plakband; de ASPCA plastic, dubbelzijdig plakband, schuurpapier of een omgekeerde vinyl loper (noppen naar boven), op het meubel of op de vloer waar de kat staat om te krabben, met krabpalen ernaast als “legale” alternatieven.

VCA waarschuwt dat noch correctie op afstand noch valstrikken (luchtspray of alarm met bewegingsmelder, geurafstoters, een stapel plastic bekers die omvalt) de kat ervan weerhouden op de verkeerde plek te krabben, tenzij er een andere krabplek is die comfortabel, aantrekkelijk en goed gelegen is en vrij van alle afschrikmiddelen.

6. Wat je beter vermijdt: straffen, dwingen, klauwen verwijderen

International Cat Care is duidelijk: een kat mag nooit gestraft worden. Als de kat krabt om de klauwen te onderhouden of om te communiceren, straf je natuurlijk gedrag, wat erg verwarrend is voor de kat; als de kat overmatig krabt door angst of onzekerheid, vergroot een straf de stress en maakt die de situatie waarschijnlijk erger. VCA schrijft dat elke vorm van fysieke straf vermeden moet worden: die kan angst of agressie tegenover de eigenaars veroorzaken, en in het beste geval leert de kat alleen niet te krabben als jij erbij bent. Cats Protection raadt aan de kat niet uit te schelden, omdat dat het gedrag kan verergeren.

Dwing de kat ook niet. International Cat Care waarschuwt dat het ongemakkelijk kan zijn en de kat kan beangstigen als je de poten van de kat op een oppervlak legt om te laten krabben, waardoor je gewond kunt raken en de band met je kat kunt beschadigen. De ASPCA voegt toe dat het de kat ernstig kan beangstigen als je de kat tegen de krabpaal vasthoudt om de klauwen erover te laten halen, en dat de kat dan kan leren de krabpaal helemaal te mijden, en misschien ook jou.

Over correctie gaan de bronnen niet allemaal even ver. De ASPCA noemt, alleen als laatste redmiddel, dat je de kat kunt laten schrikken door in de handen te klappen of met water te spuiten, en waarschuwt dat de kat jou met die gebeurtenis kan associëren en bang voor je kan worden; VCA raadt fysieke straf af maar vindt indirecte, niet-fysieke vormen van correctie soms nuttig; International Cat Care en Cats Protection raden aan niet te straffen of uit te schelden.

Ten slotte is de ASPCA fel gekant tegen het verwijderen van de klauwen: omdat niet is bewezen dat het gedragsproblemen effectief verbetert, mag het nooit worden gebruikt als gedragsoplossing of als preventieve maatregel.

7. De klauwen: onderhoud en klauwkapjes

Klauwen knippen lost het eigenlijke probleem niet op: International Cat Care zegt dat het directe schade kan helpen voorkomen, maar niet voorziet in de behoeften van de kat, en dat is belangrijk om te voorkomen dat de kat op ongewenste plekken krabt. Cats Protection schrijft dat de meeste katten hun klauwen zelf goed onderhouden en dat een jonge, actieve kat waarschijnlijk helemaal niet geknipt hoeft te worden, maar dat sommige katten, zoals oudere katten of katten met bewegingsproblemen zoals artritis, hulp nodig kunnen hebben. De ASPCA daarentegen raadt aan de nagels van je kat regelmatig te knippen.

Zeer lange of verdikte klauwen kunnen een teken zijn van bepaalde ziekten, zoals artrose of hyperthyreoïdie, wijst International Cat Care erop: vraag dan advies aan de dierenarts.

Over klauwkapjes zijn de bronnen verdeeld. Cats Protection schrijft dat je nooit moet proberen de klauwen van een kat te bedekken: vaak worden kapjes aangeprezen als een diervriendelijke manier om krabben aan meubels te stoppen, maar ze veroorzaken veel stress en kunnen pijnlijk zijn, beletten de kat de klauwen in te trekken en te krabben, wat natuurlijk gedrag is, en belemmeren de kat bij de vachtverzorging. VCA ziet ze als een nuttige techniek voor sommige eigenaars, en de ASPCA stelt opgeplakte plastic kapjes voor, die tijdelijk zijn en vier tot zes weken meegaan. Vraag je dierenarts om advies om te beslissen.

8. Wanneer naar de dierenarts of een gedragsdeskundige?

Plotseling, verspreid of heel veel krabben kan een signaal zijn. International Cat Care legt uit dat bekraste plekken verspreid door het hele huis, vooral rond deuren en ramen, waarschijnlijk wijzen op een algemeen gevoel van onveiligheid; de organisatie voegt toe dat bij meerdere katten in huis of in een buurt met veel katten het krabben met angst te maken kan hebben, en merkt op dat zelfs grote verbouwingen intens krabben kunnen uitlokken terwijl de kat went aan het veranderde territorium. VCA noemt een verandering in het huishouden (een nieuwe kat, een verhuizing, een ander dagritme) en andere mogelijke tekenen van angst: een verandering in eetlust, in sociaal gedrag of het begin van markeren met urine. Cats Protection koppelt krabben om te markeren aan een kat die bezorgd is of zich bedreigd voelt door een andere kat, en waarschuwt dat het niet volstaat een extra krabpaal te geven zonder de kat te helpen zich veiliger te voelen.

Om een medische oorzaak uit te sluiten, raadt Cats Protection een gezondheidscontrole bij de dierenarts aan. International Cat Care stelt voor contact op te nemen met de dierenarts voor algemeen advies of om een doorverwijzing naar een kattengedragsspecialist te vragen, en Cats Protection voegt toe dat een gekwalificeerde gedragsdeskundige kan helpen de oorzaak van de angst te achterhalen. VCA raadt aan je dierenarts te raadplegen als je het krabben niet onder controle krijgt.

• Verveelt mijn kat zich? Tekenen herkennen en je kat bezighouden